![]() |
||||||||||||||||||||||
|
Эенитал щерпес Додагларда сойуг дяймяси щамыйа мя'лумдур. Лакин инсанларын чохусу билмир ки, бу "сойуг дяймяни" йарадан садя щерпесин вирусу даща аьыр нятиъяляря эятиря биляр. Садя щерпес вирусунун ики нювц вар. Биринъи нювц ясасян додагларын, эюз, бурун вя с. органларын дяри вя селикли гишаларыны, икинъи нювц ися ясасян ъинси органлары зядяляйир. Бу эенитал щерпесдир. Щазырда орал-эенитал контактларын эениш йайылмасы иля ялагядар эенитал щерпесин вирусун биринъи нювц иля ямяля эялмяси щалларына тез-тез раст эялинир.
Орал-эенитал контактла да хястялийя йолухмаг мцмкцндцр. Мяишятдя инфексийа кечмяси чох надир щалларда ола биляр. Хястялянмя ян чох 20-29 йашында олан оьланлар арасында баш верир. Щерпес вирусу организмдя бцтцн щяйат бойу йашайыр. Хястялик тякрар гайыдана гядяр вирус синир системиндя олур вя юзцнц бирузя вермир. Она эюря дя хястяляр чох заман юзляриндя хястялик олмасыны билмяйяряк ъинси йолла юз партнйорляри цчцн инфексийа мянбяи ола билярляр.
Бу симптомлар аьыр дюврцн башланмасы вя айаглар арасында, хариъи ъинси органларда,ушаглыг йолунда, ушаглыгда сяпкиляр, сулуглар йаранмасы иля кечир. Тезликля сяпкиляр ачылыр вя онларын йериндя кичик йаралар ямяля эялир. Бу йаралар бир мцддятдян сонра саьалыр. Ейни заманда гарын нащийясинин ашаьысында аьрылар, гашынма, тез-тез вя аьрылы сиймя, бязян ися баш аьрысы, щярарятин галхмасы, ъинси органларын йахынлыьында лимфатик дцйцнлярин бюйцмяси вя с. симптомлар мцшайият олуна биляр. Аьыр дювр 8-10 эцндян артыг чякмир. Бундан сонра хястялийин эюрцнян яламятляри итир вя хястя адятян юзцнц саьалмыш сайыр. Мцхтялиф дярманларын (вирусагаршы олмайан) гябул едилмясиндян бир нечя эцндян сонра хястялийин аьыр дюврцнцн кечмясиля хястядя саьалма илйузийасы даща да артыр. Яслиндя ися вирусагаршы олмайан дярманларын гябулу хястялийя щеч бир тя'сир эюстярмир. Биринъи хястялянмядян сонра бязи факторларын (ъинси ялагя, стресс, менструасийа, сойуглама вя с.) тясириндян хястялик тякрарланыр. Тякрарланма 2-3 илдя бир дяфядян айда бир дяфяйя гядяр ола биляр. Тякрар хястялянмялярдя хястялийин бцтцн симптомлары адятян зяиф шякилдя олур.
Бу ися бя'зян дисбактериозун вя аллерэийа реаксийаларынын инкишафына эятириб чыхарыр.
Щамилялик вахты вируслар ъифтдян кечя биляр вя нящайят ушаг доьуш йолундан кечяркян хястялийя йолуха биляр. Ана бятниндя зядялянмядян ембрион мящв ола биляр, ембрионун инкишафында мцхтялиф гцсурлар ямяля эяля биляр (микросефалийа, хориоретинит, эюзцн тор гишасынын дисплазийасы, микрофталмийа,цряк вя дахили органларын гцсуру). Тязя анадан олан ушаьын вирусла зядялянмяси адятян доьуландан 3-6 юцн сонра ашкар олунур. Гыздырма вя сарылыг инкишаф едир , сяпкиляр ямяля эялир,гара ъийяр вя далаьын бюйцмяси мцшащидя олунур, синир системини, эюз вя башга органларын зядялянмяси баш верир. Аьыр щалларда лазымлы мцалиъя апарылмадыгда хястялийин 90%-и юлцмля нятиъялянир. Яэяр тягрибян доьуша 4 щяфтя галана гядяр щерпес тякрар башлайарса доьуш кесарев кясийи ямялиййаты иля апарылмалыдыр. Бу заман ушаьын хястялийя йолухма ещтималы нисбятян аздыр, чцнки щамилялийин 28-ъи щяфтясиндян башламыш доьуш заманына гядяр дюл анасындан ону хястяликдян горуйан антиъисмляри алыр. Анъаг надир щалларда доьуша 4-6 щяфтя галмыш щамиля гадын биринъи дяфя щерпесля йолуханда инфексийанын ушаьа кечмя риски 50-70% тяшкил едир. Бу щалда кесарев кясийи ямялиййаты апарылыр вя щям ана, щям дя ушаг вируса гаршы терапийа иля мцалиъя олунур. Щазырда ушагларда щерпес инфексийасынын инкишафынын профилактикасы мягсядиля вирусагаршы дярманлардан истифадя олунмасы тяърцбяси топланыр.
Тякрар хястялянмялярин арасы 2 айдан аз оларса щерпетик ваксин иля ваксинасийа
апарылыр. 6 а йдан сонра тякрар курс апарылыр. Ваксинасийа 4-6 дяфя тякрарланыр.
Ваксиндян истифадя олунмасы тякрар хястялянмя вахтыны узадыр вя хястялийин
йенидян йаранмасыны зяифлядир. Мцалиъя цчцн башга вирусялейщиня дярманларда
ишлянир: Алпиразин, Триаптен вя с.
}
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
![]() |
The
Internet Access and Training Programm is funded by the Bureau
of Educational and Cultural Affairs of the U.S Department
of State and administered by International Research &
Exchanges Board.
|